Tour de Kortebaan (9): Een misverstand in Wognum

18 juli 2020 08:58

Voorlopig zijn alle kortebanen afgelast. Naast het gemis van de sport betekent dit ook dat de liefhebbers dit jaar geen reis maken langs al die gezellige dorpen en steden die een kortebaandraverij organiseren. Voor de redactie van Kortebaandraverijen.nl is dit onaanvaardbaar. Wij gaan daarom op de fiets in negen weken langs alle kortebaanplaatsen, halen herinneringen op en hebben onderweg bijzondere ontmoetingen met betrokkenen vanuit de sport. Via social media kun je onze reis op de voet volgen. Ook houdt hoofdredacteur Mathieu je op de hoogte in dit blog. Vandaag editie 9, etappe 8: Een misverstand in Wognum.

Wanneer voorzitter Jan Kuiper stopt, stopt ook de kortebaan van Purmerend. Heel lang waren wij in die veronderstelling. Het zou zonde zijn, de kortebaan over de Nieuwstraat is één van de hoogtepunten van het naseizoen. Zeker voor de deelnemers, die hier financieel volledig in de watten worden gelegd.

Na woensdag weten wij dat er ook de komende jaren wordt gekortebaand in Purmerend. Jan kan zelf niet aanwezig zijn voor onze start, maar hij heeft zijn zoons Ronald en Marco afgevaardigd. Zij zouden voor de nu afgelaste kortebaan al de leiding hebben gehad. Marco vervult de rol van penningmeester. Ronald doet de communicatie en PR. “Twee vrienden van ons hebben zich ook aangesloten. Samen met mijn vader vormen we nu het bestuur. Mijn vader is nog steeds voorzitter en het uithangbord van de vereniging, maar het uitvoerende werk doen wij”, legt Ronald uit.

Ronald Kuiper draait voor ons de startplaat in Purmerend.

De coronacrisis vormde nog maar net een bedreiging voor het kortebaanseizoen toen Purmerend haar koers al annuleerde. Dat leverde vanuit de sport in eerste instantie enig kritiek op. Hoe is het mogelijk dat juist Purmerend, dat zijn zaken financieel zo goed voor elkaar heeft, zo vroeg de koers afblaast? Marco heeft een helder antwoord. “Wij organiseren samen met de ondernemers. Financieel hadden wij voor deze editie alles al geregeld. De ondernemers hadden al akkoord gegeven. We hoefden nog maar op één knop te drukken en alle facturen waren verzonden. In deze tijd hebben de bedrijven het echter moeilijk. Wij vinden dat we het niet konden maken om de koers door te laten gaan en hen een bijdrage te laten betalen. Heel jammer, maar naar onze mening, de enige juiste beslissing. De gemeente was ook blij dat wij deze beslissing zo vroeg hebben genomen. Daarmee was direct de druk van de ketel en konden wij als voorbeeld dienen voor andere evenementen die nog op de rol staan.” Wij kunnen niet anders dan het hier volledig mee eens zijn. Na de afspraak dat wij elkaar hier volgend jaar weer ontmoeten, stappen we even later op de fiets. Ronald draait voor ons de startplaat en we zijn op weg.

Verkeersheuvel

De eerste tussenstop hebben we in Hoorn. De daar beoogde kortebaan heeft nog altijd geen vaste plek op de kalender gekregen. We horen en lezen over de gemeente die niet mee wil werken. En ook bij de trainers en pikeurs merken wij wisselende meningen, omdat de baan nu nog te gevaarlijk zou zijn. Hoogste tijd om zelf een kijkje te gaan nemen op de Gedempte Turfhaven. Slechts één keer was ik hier eerder. De kortebaan Van Hoorn viel altijd net buiten mijn vakantie. Toen ik in 2004 een rustige dag had met mijn studie, pakte ik vanuit Leiden de trein en maakte ik die dag mee hoe Navy Blue met Andries van der Blonk zegevierde. Het bleek achteraf de laatste editie.

In gesprek met de afvaardiging van het bestuur in Hoorn over de mogelijkheden van een kortebaan.

Na een uur fietsen, rijden we de Gedempte Turfhaven in Hoorn op. Ik zie direct de plek waar ik zestien jaar geleden de hele middag had gestaan. De bocht die ik mijn gedachten had, blijkt maar een eenvoudig knikje te zijn geweest. We fietsen door naar de start en stoppen op de plek waar de afvaardiging van het bestuur ons staat op te wachten. Het is precies ter hoogte van de verkeersheuvel die de ellende veroorzaakt. Een aantal trainers en pikeurs zegt hier, met wat compensatie van zand, gewoon overheen te kunnen rijden. Anderen zijn echter stellig van mening dat dit te gevaarlijk is.

Eroverheen fietsen is geen probleem, maar om hier met de volle snelheid van een paard overheen te rijden, is een ander verhaal. Ook wij denken dat de organisatie de hulp van de gemeente hiervoor nodig heeft. Zij zal de verkeersheuvel, het is overigens meer een plateau dat nauwelijks een functie heeft, moeten afvlakken. Dan staat niets een kortebaan meer in de weg. Echter, de gemeente Hoorn lijkt weinig voor een kortebaan te voelen. Vorige week liet zij nog in de lokale krant optekenen dat zij opziet tegen de jaarlijkse kosten en de bijbehorende werkzaamheden. “Ze zullen een historisch besef voor de kortebaan moeten hebben om alsnog aan de slag te gaan. Voorlopig hebben wij nog niet het gevoel dat dit bij hen aanwezig is”, zegt Adri Noordstrand namens de organisatie op het terras van Brasserie Velius. Naast genoemde werkzaamheden heeft de nieuwe stichting ook de eerste drie jaar subsidie van de gemeente nodig. Daarna hopen zij zelf de broek op te kunnen houden.

Wij hebben dat historisch besef wel. Hoorn was in 1931 samen met Enkhuizen en Medemblik de initiatiefnemers voor het oprichten van, wat nu heet, de Kortebaanbond. Hoorn heeft gekortebaand tot 1938, daarna in 1950 nog eens en vanaf 1968 tot 2004 onafgebroken. Hoewel de situatie moeilijk lijkt, hopen wij dat een kortebaan er hier toch weer van gaat komen. Koersen door deze historische binnenstad is lucratief voor de Hoornse horeca en een prachtige aanvulling op het huidige kortebaancircuit!

De Gedempte Turfhaven is een prachtige lokatie om te kortebanen.

Laura Smits zit ook in de organisatie. Zij is voor de vaste bezoekers vooral bekend als één van de gezichten van Runnerz op de kortebaan. Tevens is zij de dochter van de legendarische Bert Smits, die jarenlang het commentaar op de kortebaan verzorgde én de grote man was achter de draverij op de Gedempte Turfhaven. “Het wordt de komende maanden spannend of we daadwerkelijk kunnen organiseren. Het is heel vervelend dat ons werk elke keer stil komt te staan, maar we moeten wachten totdat we de medewerking van de gemeente hebben. Voorlopig gaan wij ervan uit dat we volgend jaar kunnen organiseren. Dit zou dan op de eerste vrijdag in oktober zijn”.

Misverstand

We beloven deze dag volgend jaar alvast te noteren in onze agenda en gaan dan, met een Hoornse lekkernij voor thuis op zak, op weg naar de volgende tussenstop. Deze is in Wognum, een kleine negen kilometer verderop. Zij stonden als tweede op de kortebaankalender en moesten dan ook als één van de eerste kortebanen annuleren vanwege het coronavirus.

Aangekomen op de Kerkstraat zien we echter niemand van het bestuur. Ik kijk de bevestiging van de afspraak nog eens op mijn telefoon na: woensdag 15 juli om half 11 bij Keurslager Dick Kok. Het kan niet missen. We staan op de juiste plek. Even later komt Ruud de Groot, gelukkig weer helemaal beter, aan met de auto. Hij stapt echter direct weer in. Hij is tot het besef gekomen dat hij het spandoek in Hoorn heeft laten liggen. Wij hadden ruim tijd ingepland voor een stop in Wognum, dus we besluiten rustig op hem te wachten. Stiekem hopen wij dat er alsnog iemand van het bestuur opduikt, maar met het verstrijken van de tijd vervliegt deze hoop.

Dankzij deze vlag weten wij het bestuur van Wognum alsnog te vinden.

Wanneer Ruud een half uurtje later weer terug is en wij dan maar zelf op de foto willen gaan op de Kerkstraat zien we ineens de harddraverijvlag van Wognum. Hij hangt uit aan de achterkant van de Keurslager. Gek dat wij deze niet eerder hebben gezien. Mijn vader loopt naar achteren en kijkt door het glas naar binnen. Tot zijn verbazing ziet hij hier een grote afvaardiging van het bestuur zitten. Ruim een half uur waren wij op nog geen 50 meter afstand op elkaar aan het wachten zonder elkaar in de gaten te hebben gehad. Bizar!

Gelukkig is het tijdschema dit keer ruim en kan het geen kwaad om hier wat achterop te raken. Fietsend kunnen we tenslotte veel goedmaken en een half uur lunchpauze is ook niet nodig. Bovenal willen we dit hartelijke ontvangst niet missen! We gaan dan ook op de uitnodiging in om naar binnen te komen en lachen om het misverstand. We krijgen koffie en gebak met daarop het logo van de stichting.

We praten met het bestuur, onder aanvoering van Jan Oote,s over de enorme groei die ‘Wognum’ de afgelopen jaren heeft gemaakt. Ruim twintig jaar geleden stonden wij voor ons gevoel nog ‘alleen’ op de Kerkstraat. Tegenwoordig staat Wognum onderstreept op de kalender. De organisatie heeft grote stappen gezet qua professionaliteit en de bezoekers staan rijendik langs het hek en dat zorgt voor een heerlijke sfeer. Deze samenkomst is dan ook een mooi moment om dat nog eens te benadrukken en het succes te vieren! Na de koffie en het gebak gaan wij naar buiten en maken de traditionele foto. Geheel voldaan door de verlate maar leuke ontmoeting, stappen we weer op de fiets en vertrekken.

Koffie en gebak in Wognum.

Het parcours voert ons door eindeloze polders. Hollandser kan het niet. We zien grote stapelwolken en zwart-witte koeien. Wanneer we stoppen bij een picknicktafel om te lunchen tellen we in ons gezichtsveld maar liefst zes molens. Achteraf blijken we op de Molendijk te zitten. Wij snappen nu wel waarom. Na onze broodjes gaan we door prachtige plaatsjes als Schermerhorn, Grootschermer en Noordeinde.

Onderscheiding

De Rijp is minstens zo mooi, en opvallend bruisend. Hier is onze volgende tussenstop. Wij hebben afgesproken bij Jessica Kranendonk, kleindochter van de voormalig secretaris en penningmeester Jan Berg. Het is inmiddels geen geheim meer dat we tijdens onze Tour de Kortebaan de langst zittende secretarissen van de Kortebaanbond aan het eren zijn. Jan Berg komt daar zeker voor in aanmerking. Maar liefst 37 jaar (van 1957 tot 1994) was hij secretaris én penningmeester. Bovendien was hij 45 jaar bestuurslid in Beverwijk, waarvan 41 jaar als voorzitter. Indrukwekkend! In 2001 kwam hij te overlijden.

Naast kleindochter Jessica (links) zijn ook dochters Marjan (midden) en Ingrid (rechts) aanwezig.

Naast Jessica zijn ook twee dochters van Berg aanwezig: Marjan en Ingrid. Bij hen is het drafsportvirus niet overgeslagen, al is er in de familie nog wel veel liefde voor het paard. Marjan weet zich nog goed te herinneren hoe haar vader opging in de drafsport en dat het gezin daar onder te ‘lijden’ had. “Hele zondagen was hij bezig met het typen van de verslagen van de vergaderingen. Verschrikkelijk vond ik dat. Later heb ik het uitwerken van hem overgenomen.” Dat verklaart direct waarom de lay-out van zijn laatste notulen en verslagen beduidend anders waren.

Jan Berg zette zich niet alleen in voor de kortebaan. Ook op Drafcentrum Alkmaar had hij een taak. Hij schreef daar de uitslagen met mooie, maar snel geschreven letters en cijfers op het bord. Jessica laat ons een schilderij zien dat haar opa heeft gemaakt. We zien een draver met sulky in actie. Wanneer ik goed kijk, zie ik dat Berg er heel klein iets heeft bijgeschreven. Het blijkt ‘Vancouver Cede’ te zijn. Dit paard won in 1982 de Derby der driejarigen op Duindigt, precies het jaar dat hij het schilderij heeft gemaakt. Jessica zegt dit niet eerder gezien te hebben en is blij met mijn ontdekking. Het paard dat al jaren op haar slaapkamer hangt, heeft nu ineens een naam.

We ontdekken op het schilderij de naam van voormalig Derbywinnaar Vancouver Cede.

Dochter Marjan herinnert zich de kortebanen van Beverwijk als een jaarlijks hoogtepunt. “Vooral dat wij dan in de tent mochten zitten tussen de VIPS. Dat heeft maakte heel veel indruk.” Trots neemt kleindochter Jessica na de speech van mijn vader de oorkonde in ontvangst. “Wij vinden het zo mooi dat mijn opa, en de vader van mijn moeder en tante, na al die jaren nu deze eer krijgt. Het is prachtig dat zijn vele werk nog niet is vergeten. De oorkonde geef ik een mooie plaats, naast het schilderij van Vancouver Cede.”

Jessica, Marjan en Ingrid blijven ons bedanken wanneer wij weer bij onze fietsen zijn in de voortuin. De dank is geheel wederzijds, zeggen wij. Ook wij genieten van deze uitreikingen en de mooie verhalen die wij horen over de mensen die de sport groot hebben gemaakt.

Vier kortebanen

Slechts enkele kilometers hoeven wij te fietsen naar Middenbeemster waar wij de laatste passage én afspraak hebben. Al snel zijn we op de Rijperweg, al moet je dan nog best een stuk fietsen voordat je in het centrum en dus op de kortebaan bent. “Hier kunnen jullie wel vier kortebanen organiseren”, zegt mijn vader lachend wanneer we even later het bestuur treffen op het terras van De Oude Munt aan het ‘stalterrein’. Toevalligerwijs had het bestuur voor dit jaar al een ander stuk van de Rijperweg op het oog voor de kortebaan. “Wij kregen een verzoek of wij wilden uitwijken voor Groningen. Die wilden gaan kortebanen, maar dan wel op vrijdag 28 augustus één dag na ons en drie dagen voor Schagen”, legt voorzitter Kees Oudhuis uit. “De Kortebaanbond deed ons het voorstel dat wij allebei met zestien paarden zouden starten, maar dat vinden wij geen optie. We hebben daarom naar een nieuwe datum gezocht en deze met woensdag 29 juli gevonden, tegelijk met de kermis van Middenbeemster. Vanwege de attracties en de tenten konden wij dan niet op de normale plek koersen, maar wel iets verder naar achteren.”

Op het terras met het bestuur van Middenbeemster en Super Vriend Cees Overweel (in het rood).

Naast de grote opkomst van het bestuur van Middenbeemster is als verrassing Cees Oosterweel naar de Rijperweg gekomen. Als trouwe ‘Super Vriend’ meldt hij zich vaak bij ons platform tijdens de kortebanen. Menig kortebaanvideo voorziet hij van een enthousiaste kreet wanneer één van onze paarden de rit weet te winnen. Een ontmoeting met hem, mag natuurlijk niet ontbreken tijdens deze Tour de Kortebaan. Wij verontschuldigen ons dan ook dat wij zelf niet op dat idee zijn gekomen.

Mooi avontuur

Om stipt half 3 zitten wij weer op de fiets voor de laatste kilometers. Je plant van tevoren een dag, maar uiteindelijk blijkt het steeds weer volledig anders te lopen. Toch komen we qua tijd elke keer goed uit. Om 3 uur zijn we dan ook weer terug op de Nieuwstraat in Purmerend. Precies volgens planning. Wij zijn heel tevreden, het was weer een mooi avontuur.

Nog één etappe te gaan. Komende woensdag starten en finishen wij in Wijchen bij Frans Jansen, de huidige secretaris van de Kortebaanbond. Uiteraard gaan we dan naar Bemmel de enige kortebaan waar wij dit jaar nog niet geweest zijn. Daarnaast staan er nog andere ontmoetingen op de rol. Op social media kun je ons woensdag weer de hele dag volgen. Volgende week zaterdag lees je het laatste blog.

Foto’s: Ruud de Groot

TipCompetitie

Ben je een echte kortebaankenner of houd je van een gokje? Doe dan mee met de TipCompetitie!

Word vriend of meer

Voor € 15,- per jaar houd je Kortebaandraverijen.nl online en krijg je meerdere extra's.