Tour de Kortebaan (3): Heemskerkse Ezelsoren

6 juni 2020 13:35

Voorlopig zijn alle kortebanen afgelast. Naast het gemis van de sport betekent dit ook dat de liefhebbers dit jaar geen reis maken langs al die gezellige dorpen en steden die een kortebaandraverij organiseren. Voor de redactie van Kortebaandraverijen.nl is dit onaanvaardbaar. Wij gaan daarom op de fiets in negen weken langs alle kortebaanplaatsen, halen herinneringen op en hebben onderweg bijzondere ontmoetingen met betrokkenen vanuit de sport. Via social media kun je onze reis op de voet volgen. Ook houdt hoofdredacteur Mathieu jou op de hoogte in dit blog. Vandaag editie 3, etappe 2: Heemskerkse Ezelsoren.

Het is voor ons opvallend stil wanneer we vanaf ‘het stalterrein’ van Santpoort de Hoofdstraat op fietsen. We zijn elk jaar extra vroeg in Santpoort aanwezig, maar zelfs dan, is het al druk. Mensen zijn zich al het aan voorbereiden op een lange dag aan het hek. Er wordt gesjouwd met koelboxen en mensen zijn druk met het opbouwen van tenten en terrassen. Ook zetten de Santpoorters hun stoeltjes alvast aan het hek, alsof het een populaire badplaats is waar je voor de beste plekken al vroeg in de morgen je handdoek op de strandstoelen legt.

Nu is de Santpoortse Hoofdstraat gewoon een doorgaande weg en de bewoners zijn aan het werk. Het is een prachtige straat. De bomen zorgen voor een lichtval waardoor onze kortebaanfoto’s van Santpoort gemakkelijk zijn te herkennen. We stoppen precies op de plek waar wij elk jaar staan, zo’n 50 meter voor de finish. Deze plek kunnen wij dromen. We gaan hier normaal rond 12 uur staan en verlaten deze plek pas zo’n kleine 7 uur later, zonder ons ook maar één meter te hebben verplaatst. Dat is simpelweg niet mogelijk in deze unieke jaarlijkse drukte.

‘Klaarmaken op uw plaatsen, 1, 2, 3, af’ door Bas Kuntz. Foto: Ruud de Groot

Kortebaanpad

Tegenover deze plek is het Kortebaanpad. De mensen die hier elk jaar staan, kennen wij inmiddels allemaal van gezicht. We weten: hier is het altijd groot feest. Dit is dan ook de perfecte plek voor de start van etappe 3. Ruud heeft inmiddels zijn doek alweer opgehangen en ook Bas Kuntz namens de Harddraverijvereniging Santpoort en Omstreken is gearriveerd. Hij gaat vandaag voor ons de startplaat draaien.

Ook voor hem is de annulering een hard gelach. Naast de kortebaan draagt hij zorg voor tal van andere activiteiten die behoren tot de jaarlijkse unieke feestweek in Santpoort. “We zijn wel bezig met wat online alternatieven. Dat is een flinke uitdaging, maar het kan natuurlijk niet op tegen het echte werk”, zegt hij.

Ondertussen komt de bewoner van het Kortebaanpad naar buiten. Hij heeft een grote lach op zijn gezicht en ineens zien we waarom. ‘We hebben het op de langebaan geschoven’, staat op een bordje dat hij toont. Met dezelfde lach wordt hij even later op de gevoelige plaat vastgelegd door onze eigen Ruud en de fotograaf van het Noord-Hollands Dagblad.

Een treffend bordje van de bewoner van het Kortebaanpad in Santpoort. Foto: Ruud de Groot

Navigatie

Even later klinkt het ‘Klaarmaken, op uw plaatsen, 1, 2, 3 af’ uit de telefoon van Bas en zijn wij op weg. Wij zijn in dit geval: de vaste fietsers vader André en ik, met als gastfietser zus Irene. Zij rijdt met de racefiets voorop en heeft de navigatie met de route die ik de afgelopen dagen met veel zorg heb samengesteld. We rijden opnieuw over het ‘stalterrein’ en gaan in noordelijke richting.

Via Velsen naar de andere kant van het Noordzeekanaal. Wij maken deze oversteek met de pont en moeten verplicht een mondkapje op. De aanbieding van het winkeltje bij de pont is opvallend: koffie én een mondkapje voor één prijs. We moeten er om lachen, hoe kun je koffiedrinken met een mondkapje?

Henk Voormeer vertelt over de geschiedenis van de kortebaan in Beverwijk. Foto: Ruud de Groot

Eenmaal aan de andere kant en verlost van de (schijn)veiligheid voor ons gezicht, fietsen wij direct door naar Beverwijk. Henk Voormeer staat ons op de Breestraat op te wachten samen met Paul Veldt van Patisserie Leek. Ook hier op de Breestraat liggen prachtige herinneringen. Zoals die keer in 1994, het jaar dat Heli Marco en Huib van der Heuvel het Nederlands Kampioenschap wonnen door in de finale Meadow Mek met Jan Wagenaar te verslaan. Het regende die dag zo erg dat we, ondanks het jaargetijde, stonden te rillen van de kou. De koers duurde ook nog eens tot half 9 in de avond. De HEMA-rookworst die we op deze dag kregen, was een geschenk uit de hemel. Daarna werd de worst voor ons een jaarlijkse traditie. We besluiten echter, gezien het tijdstip van kwart voor 10, dit voor deze keer te negeren. Het hoeft ook niet, want het gebakje en de koffie die we van ‘Patisserie Leek’ krijgen aangeboden, is minstens zo lekker als die HEMA-worst van toen. En dat zegt wat!

Henk heeft speciaal voor onze komst een werkafspraak verplaatst en heeft zich goed voorbereid. Hij vertelt het verhaal van Jacoba van Beieren en het ontstaan van de kortebaan van Beverwijk. Aangezien zij leefde in de vijftiende eeuw, durft Voormeer met een lach een gevoelige uitspraak te doen. “Santpoort is officieel de oudste, maar ik durf te zeggen dat er hier in Beverwijk al eerder werd gekoerst.”

Kasteel

We vervolgen onze weg richting Heemskerk. Ook de Marquettelaan is voor ons onherkenbaar. Ook hier één en al rust. En door de aanwezige verkeersremmende maatregelen, die speciaal voor de kortebaan worden weggehaald, twijfelen we zelfs even of we goed zitten. De laatste 100 meter herkennen we echter goed aan de grotere bezetting met bomen. Dat we Ruud en kortebaanliefhebster Maartje Brakenhoff in de verte zien staan, is de definitieve bevestiging.

“Mijn man André én het bestuur zitten al op het terras, maar ik wilde jullie aan zien komen”, lacht Maartje om daarna de fiets te pakken en met ons mee te rijden naar het fraaie Chateau Marquette. “Wat een gemis hè”, zucht ze. “Het is heel jammer dat de kortebanen niet doorgaan. Er is daardoor echt een leegte deze zomer.”

Een prachtige plek om ontvangen te worden in Heemskerk. Foto: Ruud de Groot

Even later zitten we samen met het Bestuur van Heemskerk voor het kasteel op een zonovergoten terras. We krijgen naast koffie ‘Ezelsoren’ aangeboden, een plaatselijke delicatesse die slaat op de bijnaam van de Heemskerkers: Ezels! Hoewel iedereen geniet van het gezelschap, de unieke locatie en de zon, is de aanleiding van dit alles minder vrolijk. Voorzitter Gerard Post Uiterweer, die tevens aan het hoofd staat van de Kortebaanbond, beseft dit maar al te goed. Heemskerk staat op 3 september gepland en zou daarmee de seizoensouverture kunnen vormen. De kans dat dit lukt, is echter bijzonder klein. “Zo lang we vastzitten aan de anderhalve meter afstand, zie ik het niet gebeuren”, zucht Gerard. “Wij hebben echter nog een sprankje hoop en zolang wij dat nog hebben, annuleren we niet. Dit doen wij ook voor de verschillende partijen die afhankelijk zijn van de kortebaan en het bijbehorende feest. Misschien moeten we het als demonstratie aankondigen en achteraf zeggen dat het iets uit de hand is gelopen. Dan komen we er wel mee weg”, lacht Gerard.

Het valt op dat wij tijdens deze ontmoeting geen herinneringen ophalen, maar vooral vooruitkijken. Op welke manier kunnen we het kortebaanseizoen toch nog op gang krijgen, is de vraag. Er blijken nog wat mogelijkheden te zijn. Het is goed om te horen dat de Kortebaanbond sterk betrokken wordt bij de gesprekken van de SNDR. Dat geeft weer wat hoop.

Koffie met Ezelsoren: pure verwennerij.

Familie Pools

Veel tijd om verder te filosoferen is er niet. Wij danken voor de geweldige ontvangst en zetten koers richting de woning van Manon Pools. Manon zelf is niet thuis, maar zus Josette en vader Aad Pools staan op de uitkijk. Logischerwijs is de coronacrisis ook hét gespreksonderwerp wanneer wij gezamenlijk aan de koffie zitten. Aad ziet nog weinig reden tot optimisme. “Voor mij is het nu liefhebberij, maar ik vind het heel erg voor de mensen die hun brood in de sport moeten verdienen. Elke keer komt er weer een nieuwe brief dat we geduld moeten hebben. Dat is heel frustrerend. Wanneer wij straks weer kunnen kortebanen, vraag ik mij af of wij dan nog wel voldoende paarden hebben. En het zal ook niet meevallen om de sponsoren weer enthousiast te krijgen.”

Voor de koffie hebben Aad en Josette Pools ons rondgeleid door de voormalige stal van Viva’s Limburgia. Deze klasbak leefde werkelijk in een paradijs. “Het is heel raar om hier te zijn zonder Viva’s. Het blijft moeilijk”, zegt Josette. Ondertussen gaan beiden op de foto voor het Noord-Hollands Dagblad. Gerard Post Uiterweer is speciaal voor deze krant ook vanaf Chateau Marquette doorgefietst naar het huis van Manon en sluit zich aan bij de koffie en de gesprekken.

In de tuin van Manon Pools. Foto: Ruud de Groot

Tijdschema

Zoals bij alle ontmoetingen willen we wel langer blijven, maar we moeten door, omdat we een strak tijdschema hebben. We fietsen naar het strand van Wijk aan Zee. De route door de duinen is een absolute aanrader. Deze plek is niet toevallig gekozen. Naast dat dit dorp een enthousiaste eigenarengroep op de kortebaan heeft, leerde Mr. Postman op dit strand kortebanen. Jacques Geluk vertelde ons ooit: “Er werd mij afgeraden om Mr. Postman mee te nemen naar het strand. Dus ja, ik naar het strand natuurlijk. Ik wilde wel eens zien wat zijn probleem was. In Castricum merkte ik het direct. Hij vond het helemaal niks. Binnen de kortste keren stond hij weer op de veewagen. Ik ben daarna, doorgereden naar Wijk aan Zee. Daar had hij een pier om naar toe te rijden. Dat werkte perfect. Ik heb steeds korte ritjes naar die pier gereden. Op een gegeven moment stopte hij vanzelf. Vanaf dat moment is het een ander paard geworden. Ik merkte later op de baan dat het rijden van die ritjes naar de pier begon te werken. Hij wist altijd waar de finish was.”

Even rustig lunchen terwijl we herinneringen ophalen over Mr. Postman is er niet bij. We worden al snel omsingeld door een grote groep meeuwen. Door af en toe een onverwachte beweging te maken en de meeuwen hiermee op afstand te houden, denken we veilig te zijn. Het gevaar blijkt echter van boven te komen. Op een gegeven moment komt er één van bovenaf aanzetten en probeert het broodje uit mijn hand te rukken. Ik zie het nog net op tijd, voel de meeuw op mijn hand, maar mijn broodje is gered. Vader André heeft minder geluk. Terwijl hij zich focust op de meeuwen op het strand krijgt ook hij een aanval van boven te verwerken. Zijn nét uit het zakje gehaalde broodje verdwijnt volledig in de bek van de meeuw die direct wegvliegt en de rest van de meeuwen meeneemt.

Werkzaamheden

Vanaf Wijk aan Zee fietsen we terug naar de pont (mondkapjes weer op!) om vanaf daar rechtsaf te slaan IJmuiden in. Op de Kennemerlaan staat secretaris Wilma Molenaar ons al op te wachten. Even later arriveert ook voorzitter Jan Eelsing. Het valt ons op dat de Kennemerlaan flink wordt omgeploegd. Toen het duo verleden jaar hoorde van de plannen, namen ze direct contact op met de gemeente. De werkzaamheden blijken gunstig voor de kortebaan uit te pakken. “Die gekke richel van het fietspad gaat weg. Daar struikelde nog wel eens iemand over. We krijgen bovendien nog meer ruimte”, legt Jan uit. “Met de planning was rekening gehouden met ons Zomerfeest. Dat hoeft niet meer, ze kunnen nu gewoon doorwerken.”

De passage op de Kennemerlaan in IJmuiden met Wilma Molenaar en Jan Eelsing. Foto: Ruud de Groot

Vanaf de eerste editie op de Kennemerlaan hebben wij ervaren dat de verhuizing vanaf de Kennemerboulevard een juiste keuze is geweest. De locatie aan de haven en bij het strand was een plaatje, maar de mensen vanuit IJmuiden kwamen niet. De verklaring hiervan ervaren we even later. De weg van het centrum naar de boulevard is lang en kenmerkt zich door industrie. Woningen staan er nauwelijks. Het waren dan ook de vaste kortebaanbezoekers aangevuld met toeristen die de kortebaan op de boulevard bezochten. Voor ons was deze kortebaan echter jaarlijks een feest. Op een zonnige dag beleefden wij hier het ultieme zomergevoel. Helaas herinneren wij ons ook edities met slecht weer. Wij moesten schuilen achter de kermisattracties en af en toe om het hoekje kijken om een rit te zien. Nu zou het optimaal kortebaanweer zijn geweest! Het voelt goed om hier terug te zijn. We rijden helemaal door tot aan het einde, daar waar het stalterrein was. We kijken nog een keer goed om ons heen, keren om en dan kan het echte fietsen van vandaag gaan beginnen.

Aan de bak

Want hoewel we al vijf uur onderweg zijn, hebben we pas dertig kilometer gefietst. Aangezien de totale lengte vandaag 68 kilometer bedraagt, moeten we nu aan de bak. We hebben aan de route door de IJmond de oude kortebaan van Zandvoort toegevoegd. Het betekent een prachtige tocht door het duingebied. Irene voert het tempo wat op en vanaf dat moment is het aanklampen op de schelpenpaadjes en af en toe pittige klimmetjes. Wanneer we Bloemendaal aan Zee zijn gepasseerd, doemen de flats van Zandvoort op. Hier is gekoerst op het circuit, de boulevard en de Zeestraat. Ik heb alleen herinneringen aan de laatste locatie. ‘Zandvoort’ was voor ons regelmatig de eerste kortebaan van de vakantie, en vaak dus ook van ons kortebaanjaar.

De Zeestraat anno 2020.

In leven gehouden door oud-secretaris van de Kortebaanbond Ad van Zanten, was deze kortebaan jaarlijks een feest. Ideaal voor de klimgeiten, omdat er in de laatste 100 meter een stuk vals plat moest worden bedwongen. Wanneer er iemand of een instantie is die deze kortebaan weer nieuw leven in wil blazen… wij zijn voor!

Eerder op de dag had Josette Pools al een herinnering aan deze baan met ons gedeeld. “Ik ben daar nog eens derde geworden met Argentan”, vertelde ze. “Dat wij de laatste vier hadden gehaald, was al een feest. Uiteindelijk kwamen we in de troostfinale tegen Porsto R. Argentan was op, dat konden we nooit winnen. Toch wonnen we nog een rit en kwam er een beslissende kamprit. We lagen ver achter dus we lieten het al snel lopen. Echter, Sven Schraal begon op het klimmetje de derde plaats met zijn zweep in de lucht al te vieren en kwam daardoor in mijn baan terecht. Uitgeschakeld! Zo werden we nog drie ook.”

Draver met sulky

In hetzelfde stevige tempo rijden we terug richting Santpoort. Inmiddels beginnen we de benen wel te voelen, maar met het einde in zicht is dat geen probleem. We stoppen bij het beeld van de draver en sulky aan het begin van de Hoofdstraat. Later meldt René Thiele ons via Facebook dat het beeld is gebaseerd op het paard Romeo Beemd; een leuk weetje!

Een blijvende herinnering aan de 250ste kortebaan in Santpoort.

De laatste kilometer gaat over de klinkers van de Hoofdstraat. Als vanzelf verschijnt het decors van de kortebaan weer in beeld. Irene rijdt iets vooruit om een foto te maken en bij het ‘Kortebaanpad’ steken mijn vader en ik allebei onze arm in de lucht. Finish bereikt!

Derde etappe

Woensdag staat de derde etappe op het programma. We starten om 9.00 uur op de Nieuwstraat in Medemblik en rijden dan onder andere naar Enkhuizen en Venhuizen om weer te finishen in Medemblik. We zijn de route nog aan het samenstellen. Heb jij een leuk idee? Laat het ons dan weten via info@kortebaandraverijen.nl of social media.

Misschien moeten we het als demonstratie aankondigen en achteraf zeggen dat het iets uit de hand is gelopen. Dan komen we er wel mee weg

TipCompetitie

Ben je een echte kortebaankenner of houd je van een gokje? Doe dan mee met de TipCompetitie!

Word vriend of meer

Vanaf € 10,- per jaar houd je Kortebaandraverijen.nl online en krijg je meerdere extra's.