Jan de Leeuw

De redactie van Kortebaandraverijen.nl heeft op woensdag 2 maart 2022 de heer Jan de Leeuw postuum benoemd tot Vriend van Verdienste van Kortebaandraverijen.nl. Zijn familie nam op deze dag de oorkonde in ontvangst tijdens de jaarlijkse sponsorbijeenkomst van de Stichting Kortebaan Hoofddorp.

Een opsomming van zijn successen en een verhaal schrijven over Jan de Leeuw als trainer / pikeur zou ons geen enkele moeite kosten. Echter, die verhalen zijn er al en het gaat ons er vooral om de mens Jan de Leeuw te typeren als promotor van de kortebaansport.

Voor een juist beeld moeten wij toch eerst terug naar het begin. De vader van De Leeuw had een expeditiebedrijf en als hobby een paar harddravers. Als kind mocht hij deze paarden roskammen. De Leeuw was gek op de paarden en in gedachten trainde hij ze en leidde de paarden naar grote drafsuccessen.

De Leeuw kon niet wachten en wilde na zijn schooltijd in de drafsport aan het werk. Zijn vader vond dat hij eerst maar eens gewoon aan het werk moest gaan. Het was inmiddels oorlog en Jan ging werken als slagersleerling. Echter, de slager had ook een paar harddravers, wat ervoor zorgde dat Jan meer in de stal was dan in de slagerij.

Paardenvirus

Het paardenvirus had bezit genomen van Jan en de enige mogelijkheid om in de sport te beginnen was voor hem eigenaar/rijder te worden. Via een schuurtje van zijn buurvrouw en later het huren van een onbewoonbaar verklaarde woning in Zwanenburg begon hij zijn loopbaan als trainer. Elke ochtend om vijf uit bed, naar de ‘stal’, daarna gauw naar huis en zich omkleden voor het lopen van een bakkerswijk. Daarna had hij de rest van de dag/avond vrij voor het werk als draverstrainer.

Jan de Leeuw bij de winst in Stompwijk met Van Hans Alve in 1985. Foto: Archief NDR.

Heel langzaam werkte hij zich in de sport omhoog. De Leeuw kon van ‘afdankertjes’ winnaars maken. Het sociale, beleefdheid en fatsoen droeg hij hoog in het vaandel en dat heeft grotendeels zijn sportcarrière getekend. De successen haalden hem uit een wereld van liefhebberij naar een wereld van hard zakendoen. Niet echt zijn wereld. Hij stoorde zich aan het ontbreken van onderling respect en beleefdheid. “Al bracht ik vroeger maar een onsje ham naar een klant, ik sprak altijd met twee woorden”, zei hij later.

Oog voor de sport

De Leeuw zette zich geheel in en had oog voor zijn sport. Terwijl zijn collega’s alleen maar bezig waren om zo goed mogelijk te presteren maakte hij ook tijd vrij om de sport bij de mensen te brengen. Als bestuurslid van de V.D.R.P. nam hij zitting in een commissie die het feest rond het honderdjarig bestaan van de Harddraverij en Renvereniging van Groningen organiseerde.

Hij haalde een fors deel van het sponsorgeld binnen en was zeer waardevol bij de organisatie van de kortebaandraverij op de Vismarkt in de stad. Wat zou hij tevreden zijn geweest dat deze plaats weer een kortebaan gaat organiseren. Weliswaar op de Gedempte Zuiderdiep en niet op De Vismarkt, maar toch weer in Groningen!

Jan de Leeuw met Kees Verkerk, Jan Janssen en Willem van Hanegem. Foto: Archief NDR.

De kortebaan

In de uitslag van de kortebaan van Purmerend op 10 september 1964 kwam de naam van De Leeuw voor het eerst voor. Hij werd met het paard Afstandloper gedeeld vierde. Het duurde tot de kortebaan van Lisse op 29 september 1966 voordat hij met Woudsnip S zijn eerste overwinning op de kortbaan mocht vieren.

In 1967 kreeg dat geen vervolg, maar een jaar later wist hij drie keer te winnen. Daarna was De Leeuw niet meer weg te denken uit de kortebaan. Hij deed vaak mee, won regelmatig en leidde ondertussen zijn zoons Cees en John rustig op in het vak van kortebanen. Dat gaf resultaat. Toeval of niet, maar zoon Cees won ook zijn eerste kortebaan in Lisse. In 1973 was hij met het paard Helios CH de beste.

In 1980 deed zoon John hetzelfde. Op 28 juli won hij met Ozo van de Lente de kortebaan van Voorschoten. De Leeuw hield van de kortebaan en hij deed mee wanneer hij er de paarden voor had.

Wielerliefhebber

Naast de passie voor de drafsport was De Leeuw ook een fervent wielerliefhebber. Met het paard Peter Post, vernoemd naar de voormalig wielerkampioen, ging hij tijdens de Zesdaagse van Rotterdam de wielerbaan op. Niet om te excelleren, maar om het publiek te vertellen dat er ook nog een andere snelheidssport bestond; de drafsport.

De Leeuw zag dat wielrenners niet alleen de wielersport beoefenden en voor winst gingen, maar ook het publiek vermaakten. Dat aspect zag hij ook graag zijn intrede doen in de drafsport. Daar valt ook nu nog heel veel te winnen!

Jan de Leeuw tijdens de kortebaan in Enkhuizen (2007). Foto: Sassen en Verstraaten.

Iets terug doen

De drafsport heeft naast teleurstellingen de mens De Leeuw ook veel gebracht. Zoveel dat hij zich verplicht voelde iets terug te doen. Hij liet zich niet weerhouden door een passief NDR-bestuur. Zo organiseerde hij in 1986 met veel succes het eerste Europese kampioenschap voor leerlingpikeurs. Daarna is dit kampioenschap niet meer van de kalender geweest. Meerdere Nederlandse leerlingpikeurs hebben dit kampioenschap behaald.

Altijd alles voor de sport. Hij sprak de journalist van het vakblad Draf&Rensport Douwe Frerichs er ooit op aan om alle paarden in een voorbeschouwing te noemen. Het is immers als eigenaar nooit leuk wanneer jouw paard niet wordt getipt.

Wegwijs in de sport

Tussen de bedrijven door bleef hij zijn zoons Cees en John wegwijs maken in de sport. Hij genoot intens van de successen die door zijn zoons werden behaald. Trots was hij toen zoon Cees de Derby won met Elionora Oldeson. En niet minder trots was hij op zoon John na het behalen van meerdere Nederlandse kampioenschappen.

Bij alles wat De Leeuw deed, kwam het sociale aspect naar voren. De verhouding tussen trainer en eigenaar was voor hem een item. Het stoorde hem dat eigenaren wanneer hun paarden onvoldoende presteerden zomaar naar een andere trainer overstapten. Zelf was hij daar heel kritisch in, nam niet zomaar een paard in training die bij een andere trainer had gestaan. Ook voor dit probleem verzon hij een systeem, maar bij gebrek aan respons bleef hij een roepende in de woestijn.

De problemen in de sport verbitterden de mens De Leeuw. Hij zag wat er allemaal fout ging en wilde daar iets aan doen, maar kreeg onvoldoende medewerking en steun van instanties en collega’s. Het belette hem niet om voor tal van grote draffestiviteiten het voortouw te nemen. Bij jubileafestiviteiten van banen en verenigingen was hij de motor en werden allemaal succesvol georganiseerd. De Leeuw had altijd de hoop dat door zijn activiteiten de sport er beter van zou worden.

Genieten na zijn carrière

Het had logisch geweest wanneer De Leeuw, nadat hij met de sport gestopt was, lekker met zijn Annie was gaan reizen en genieten van het leven. Genieten deed hij, hij genoot van zijn kinderen en kleinkinderen, maar hij bleef vooral de sport trouw!

Jan de Leeuw samen met zijn Annie. Foto: Sassen en Verstraaten.

Hij voelde zich niet te groot om van 1995 tot en met 2004 de rol van aanjager op het stalterrein van de kortebaan te vervullen. Ook daarin was hij streng en rechtvaardig. In die rol werd hem, bijvoorbeeld het uitdelen en het weer in ontvangst nemen van nummerdekjes toebedeeld. Dat ging hem heel goed af. Bracht iemand de nummerdekjes niet terug, dan ook geen reisgeldvergoeding!

Daarnaast organiseerde hij als promotie op de baan van Alkmaar ‘De Supersprint’. Het werd een doorslaand succes, al kreeg het weinig vervolg. Alleen zijn oplopende leeftijd en de daarbij behorende gebreken konden hem stoppen.

Uiteindelijk overleed hij in 2011 op 86-jarige leeftijd. De kortebaan is De Leeuw, als bijzonder mens en voor alles wat hij voor de sport heeft betekend, veel dank verschuldigd.

Foto boven: Sassen en Verstraaten

TipCompetitie

Ben je een echte kortebaankenner of houd je van een gokje? Doe dan mee met de TipCompetitie!

Word vriend of meer

Voor € 15,- per jaar houd je Kortebaandraverijen.nl online en krijg je meerdere extra's.