De vergeten kortebaan: Duindigt

17 mei 2019 14:12

In 2019 is het kortebaancircus te gast in 25 verschillende kortebaanplaatsen. De afgelopen decennia werd er echter in ruim honderd verschillende dorpen en steden gekoerst. In de rubriek ‘De vergeten kortebaan’ duiken we de historie in en gaan op zoek naar de plekken waar ooit de beste sprinters van Nederland door de straten denderden. In deel 24: Duindigt.

Om Duindigt als een ‘vergeten kortebaan’ neer te zetten gaat wellicht wat ver. Zo waren de beste sprinters van Nederland vorig jaar nog te gast in Wassenaar. Desondanks heeft de renbaan nooit een vaste plek op de kortebaankalender verworven. De afgelopen zeventig jaar streek het kortebaancircus slechts vier keer neer op het ‘heilige gras’. Dat is jammer, want de grasstrook voor de tribune leent zich perfect voor een koers over 300 meter.

Megasprint

Op woensdag 28 september 1949 werd op de renbaan voor het eerst gesprint over een afstand tussen de 300 en 320 meter. Deze koers bleek een voorbode van de huidige Megasprint op het drafcentrum Alkmaar, want de strijd ging niet tussen twee, maar vier paarden tegelijk. De winnaar van zo’n serie kwalificeerde zich voor de halve finale, welke op dezelfde manier werd afgewerkt. De nummers één en twee van deze halve finales kwalificeerden zich voor de finale. De nummers drie en vier waren uitgekoerst en kregen vijftig gulden voor de moeite.

Deze speciale kortebaan werd bij wijze van proef georganiseerd door de NDR en de totalisator. Laatstgenoemde hoopte door met vier paarden tegelijk te starten het wedden op de paarden attractiever te maken en kreeg hierin bijval van de NDR. Eerder waren de organisaties van Beverwijk en Stompwijk benaderd om hun kortebaan op deze manier te laten verrijden, maar beiden durfden zich niet aan dit experiment te wagen.¹

Het is niet duidelijk of de kortebaan een succes was, maar geen enkele kortebaanvereniging nam dit wedstrijdsysteem over. Zover bekend werd alleen in 1952 in Leiden nog eenmaal met vier paarden tegelijk gestart. Dat was nadat de koers al was verreden en de vier halve finalisten nog eenmaal hun opwachting maakten. Allouez zette zijn afscheid luister bij door nog eenmaal als eerste de finish te passeren.

Jaargang

De finale op Duindigt ging uiteindelijk tussen de twee paarden van Hans ten Hagen, Excellentie Brewer en Jay Mc Gregor, Abdullah Scott en Dutch Hanover. Het was laatstgenoemde die won met Luut Ensing op de sulky en daarmee zijn veertiende en laatste kortebaanzege boekte. Dutch Hanover groeide tijdens de eerste jaren na de Tweede Wereldoorlog uit tot een toonaangevende sprinter, die 59 keer aan de start kwam, 23 finales liep en in totaal 15.648 gulden aan prijzengeld bij elkaar sprintte. Het had overigens weinig gescheeld of Dutch Hanover had slechts één dag na zijn overwinning op Duindigt opnieuw gewonnen. Ondanks zijn inspanningen van een dag eerder haalde hij de finale in Lisse, maar was een starthandicap van vijftien meter ten opzichte van de latere winnares Miss A hem te gortig.

Dutch Hanover was de beste en snelste van zijn jaargang en won tussen 1946 en 1949 maar liefst veertien kortebanen. (Foto: Archief NDR)

Al decennia lang lijken de langebaan- en kortebaanwereld volledig langs elkaar heen te leven, maar dat was zo’n zeventig jaar geleden absoluut niet het geval. Denk aan O Marijke die zich halverwege de jaren ’50 ontpopte als een absolute vedette op de kortebaan, maar in 1956 de drafsportwereld op zijn kop zette door op een volgepakt Duindigt de Grote Prijs der Lage Landen te winnen. Verder wonnen Allouez, Gonny D, Xuthus en Zora op de langebaan tal van klassiekers voordat ze aan hun kortebaanloopbaan begonnen.

Voor Dutch Hanover was dat niet anders. De in 1936 geboren draver was een nakomeling van twee wereldsterren, namelijk Brother Hanover en de uit de Verenigde Staten ingevoerde Evalee Hanover. Dutch was de meeste succesvolle draver van zijn jaargang en met een record van 1.21,4  ook veruit de snelste. In 1945, een jaar voordat hij aan zijn sprintcarrière begon, won hij op Duindigt de Grote Prijs van Nederland.² Hoewel hij ‘slechts’ vier jaar op de kortebaan actief was, waren alleen Allouez (40 zeges) en Abdullah Scott (16 overwinningen) tijdens de jaren ’40 succesvoller.

Puzzelstukjes

Waar de loopbaan van Dutch Hanover eindigde met een zege op Duindigt, begon die van Timothy’s Way juist op het ‘heilige gras’. De pupil van trainer Cees Imming had tijdens de eerste kortebanen van 2006 met een tweede plaats in Bennebroek en een derde plaats in Amsterdam-Noord niet onaardig gepresteerd, maar maakte op de beslissende momenten net even te vaak een galoppade. Op Duindigt vielen alle puzzelstukjes op zijn plaats en maakte Timothy’s Way gehakt van de concurrentie en won zijn eerste kortebaan. Voor zijn pikeur Lindsey Pegram had de zege veel betekenis. “Juist op deze baan is het allemaal voor mij begonnen. Ik kwam als klein meisje uit de buurt altijd op Duindigt en hier heb ik geleerd hoe je een paardje moet uitrijden. Het heeft dan wel zo zijn charme om deze kortebaan te winnen”, liet ze in de Draf&Rensport optekenen.

Met ruime voorsprong op Ulliano Way passeert Timothy’s Way tijdens de kamprit van de finale als eerste de finish en wint in 2006 op Duindigt. (Foto: Archief NDR)

De kortebaan op Duindigt werd in 2006 verreden ter ere van het 75-jarig bestaan van de Kortebaanbond, die voor dit jubileum groots uitpakte. De Panoramazaal werd afgehuurd en alle aanwezigen kregen het door Theo van der Lans geschreven boek ‘Klaarmaken, op uw plaatsen één twee drie af’ kado, verplichte kost voor alle liefhebbers van de kortebaan. Daarnaast had deze kortebaan te maken met een primeur: de rechter van aankomst had de beschikking over een fotofinish. Deze bewees direct zijn waarde toen Derek Effe en Timmy Haleryd tijdens de tweede omloop nek aan nek het eindstek passeerden.

Canada, Australië en Brazilië

Hoewel trainers en pikeurs razend enthousiast waren over de koers, duurde het tot 2015 voor een volgende kortebaan op Duindigt werd georganiseerd. De koers maakte die middag deel uit van ‘De Dag van het Paard’, waar tal van disciplines op het programma stonden. Helaas voor de organisatie was het die dag zodanig heet, dat veel mensen het strand of het zwembad prefereerden boven een bezoekje aan Duindigt.

Blackpearl Trans R schreef in 2015 historie door met Manon Pools vanaf 310 meter te winnen op Duindigt.

Desondanks werd het dankzij Blackpearl Trans R een historische middag. De wondermerrie mocht met een leerlingpikeur vanaf 305 meter starten, maar Manon Pools wilde het wel eens vanaf 310 meter proberen. Wat volgde waren adembenemende achtervolgingen, waarin de beste sprintster van 2012 en 2013 keer op keer een enorm gat op haar tegenstanders wist te dichten. Een video van haar ritten tijdens de tweede omloop tegen Starfighter Andrup, tegen wie ze zelfs een gat van vijftien meter moest overbruggen, gingen via Facebook de hele wereld over en leverde reacties op uit Canada, Australië en Brazilië. Blackpearl Trans R zette de kortebaansport met deze gedenkwaardige ritten in één klap op de wereldkaart.

Ook vorig jaar sloeg Manon Pools toe. In eerste instantie zou Bo Sprengers achter Doc Holiday plaatsnemen, maar op het allerlaatste moment werd zij vervangen door Pools. Zij wist wel raad met de razendsnelle ruin en vloog onbedreigd naar de overwinning. Het bleek de opmaat voor een fantastisch seizoen, waarin de ruin ook won in Stompwijk, Middenbeemster en ’t Zand. Het leverde Doc Holiday uiteindelijk de winst in het klassement ‘Kortebaanpaard 2018’ op.

Erelijst Duindigt

1949 Dutch Hanover Luut Ensing
(geen kortebaan tussen 1950 en 2005)
2006 Timothy’s Way Lindsey Pegram
(geen kortebaan tussen 2007 en 2014)
2015 Blackpearl Trans R Manon Pools
(geen kortebaan in 2016 en 2017)
2018 Doc Holiday Manon Pools

¹ bron= archief kortebaanbond
² bron= www.archiefndr.nl

Blackpearl Trans R zette de kortebaansport met deze gedenkwaardige ritten in één klap op de wereldkaart

TipCompetitie

Ben je een echte kortebaankenner of houd je van een gokje? Doe dan mee met de TipCompetitie!

Word vriend of meer

Vanaf € 10,- per jaar houd je Kortebaandraverijen.nl online en krijg je meerdere extra's.