De vergeten kortebaan: Den Ilp

21 februari 2019 12:26

In 2019 is het kortebaancircus te gast in 26 verschillende kortebaanplaatsen. De afgelopen decennia werd er echter in ruim honderd verschillende dorpen en steden gekoerst. In de rubriek ‘De vergeten kortebaan’ duiken we de historie in en gaan op zoek naar de plekken waar ooit de beste sprinters van Nederland door de straten denderden. In deel 20: Den Ilp.

Het kortebaancircus was de afgelopen decennia te gast in de grootste steden van Nederland. Er werd gekoerst in Amsterdam, Rotterdam, Groningen, Enschede, Haarlem en in 2021 doen de beste sprinters van Nederland naar alle waarschijnlijkheid ook weer Utrecht aan. Steden met honderdduizenden inwoners met talloze straten, lanen, pleinen en steegjes.

Wat dat betreft is Den Ilp slechts een minuscuul stipje op de landkaart. Het lintdorp met nog geen duizend inwoners werd vooral bekend door Anton Heyboer, de excentrieke kunstschilder. Heyboer vestigde zich in 1961 op een boerderij en leefde daar aanvankelijk met drie vrouwen; uiteindelijk breidde hij zijn commune uit naar vijf. In 2002 werd hij geridderd. In 2005 overleed hij op 81-jarige leeftijd in zijn slaap.

Spoed

Drafsportliefhebbers kennen Den Ilp echter van de kortebaan. Onder auspiciën van Wim van Schaik, later bekend als eigenaar van sublieme kortebaners als Mister Diamond en Zero Option Lane, werd in 1998 de eerste editie georganiseerd. De koers werd gewonnen door Cees Imming, die op dat moment op de kortebaan het ene na het andere succes boekte. Na een week van drie opeenvolgende finaleplaatsen sloeg Imming in Den Ilp toe met Igor van Schebo. De zevenjarige pupil van trainer Henk Hamming had zich tijdens zijn debuut in Joure al van zijn beste kant laten zien door als derde te finishen. In Den Ilp nam Imming voor het eerst plaats achter de zwarte ruin, die tijdens de finale geen kind had aan Adam’s Bomb (Jan Minnebreuker) en onbedreigd naar de bloemen sprintte. De koers in Den Ilp werd met enige spoed afgewerkt, want ’s avonds kwam het Nederlands voetbalelftal in actie tijdens het Wereldkampioenschap in Frankrijk. Het zal ongetwijfeld nog lang gezellig zijn geweest in Café de Drie Zwanen, waar na afloop de prijsuitreiking plaatsvond, want Nederland liet met 5-0 geen spaander heel van het arme Zuid-Korea.

Igor van Schebo (links) in actie tijdens de finale van ’t Zand (1998). Zijn tegenstander Josie Speed (rechts) zou in 1999 de finale van Den Ilp halen. (Foto: Archief NDR)

Daarmee was het nog niet gedaan met de zegereeks van Imming, want twee weken na zijn zege in Den Ilp schreef hij met Igor van Schebo ook de kortebaan van Warmond op zijn naam, om drie dagen later in Uitgeest opnieuw toe te slaan met de vierjarige Lilly Pluto. Uiteindelijk sloot Imming het seizoen af met zeven overwinningen, zijn beste jaar ooit op de kortebaan. Het was echter niet genoeg voor het kampioenschap bij de pikeurs, dat voor de vierde opeenvolgende keer naar Ruud Pools ging. Igor van Schebo zou later dat seizoen nog winnen in Roden, met dit keer zijn trainer Henk Hamming op de sulky.

Onverantwoord

De tweede editie werd een prooi voor Quick Mail. De zesjarige ruin was door eigenaartrainer Jan Offenberg speciaal voor het sprintwerk uit Zweden gehaald en loste direct zijn belofte in. Met Huib van den Heuvel op de sulky verbeterde hij per omloop en rekende tijdens de finale zelfs af met Van den Heuvels tweede deelnemer, de snelle Josie Speed, die tijdens de eindstrijd werd gereden door Aad Pools.

Hoewel Van den Heuvel een grootse loopbaan voorspelde voor Quick Mail, was het helaas snel gedaan met de ambities. Tijdens zijn volgende start in Zandvoort maakte de Zweed tijdens de eerste twee omlopen veruit de sterkste indruk, maar waar hij in Den Ilp per omloop verbeterde, werd Quick Mail in Zandvoort naarmate de middag vorderde steeds onstuimiger. Uiteindelijk werd Quick Mail tijdens de beslissende omloop om veiligheidsredenen teruggetrokken en zette Van den Heuvel abrupt een dikke punt achter Quick Mail’s kortebaanloopbaan. “Het is onverantwoord om nog met hem door te gaan”, tekende Paul de Vlieger voor de Draf&Rensport op. “Spijtig hoor, want het is volgens mij het snelste paard dat de laatste tien jaar op de kortebaan is geweest.”

Overigens zou Quick Mai nog twee keer op de kortebaan starten. Datzelfde jaar kwam hij met toen nog leerlingpikeur Frans van der Blonk aan de start in Heemskerk, om daar tijdens de eerste omloop te worden uitgeschakeld. Een jaar later kwam hij met John de Leeuw aan de start in Amsterdam-Noord, maar werd hij door opnieuw onstuimige bokkensprongen voor de tweede omloop teruggetrokken.

Klasse en geluk

Na de kortebaan van Amsterdam-Noord in 2000 was Huib van den Heuvel razend enthousiast over zijn nieuwe aanwinst Apache. “Met dit paard kan zelfs Pietje Puk de kortebaan winnen”, liet hij zich ontvallen. In Den Ilp kwam Apache niet met de heer Puk aan de start, maar nam niemand minder dan Ruud Pools achter de vierjarige nakomeling van Diamond Way plaats. Ook Pools wist te winnen met Apache, al kwam er wat geluk bij kijken. Apache was namelijk ‘over zijn water’, wat Pools deed besluiten om tijdens de finaleritten -met medeweten van het dienstdoende draverijcomité- niet voluit te gaan. Pools: “Dat wilde ik het paard niet aan doen. We hebben hem nog op de veewagen gezet in de hoop dat hij zou plassen, maar dat gebeurde niet. Dat ik toch nog met hem win, tekent enerzijds de klasse van het beestje en had anderzijds met puur geluk te maken.”¹

Want niet Apache leek de koers te gaan winnen in Den Ilp, maar zijn debuterende stalgenoot Braque Mourotais. De imposante Fransman was niet de snelste in de eerste meters, maar maakte de opgelopen achterstand met imposante inhaalraces in een oogwenk goed. De smaakmaker van de middag, vanaf de tweede omloop gestuurd door Rob de Vlieger, liet een zekere zege glippen door twee galoppades tijdens de finale.

Apache zou na Den Ilp nog winnen in Zandvoort en Roden om daarna in ’t Zand de legendarische Guus Knijnenburg zijn laatste overwinning te bezorgen. Met zes overwinningen bleef hij Mr Postman en Gail Devers ruim voor in de strijd om de titel ‘Kortebaner van het Jaar’. Braque Mourotais won dat jaar in Beverwijk en Schagen.

Nasmaak

In 2001 en 2002 ging de overwinning naar Raindance Way. Het halfbroertje van Apache boekte met Ad Suykerbuyk op de sulky zijn tweede opeenvolgende zege, nadat hij eerder tijdens zijn debuut had gewonnen in Amsterdam-Noord. In Den Ilp rekende hij tijdens de finale af met Kibo Wix met Wouter de Reus.

Een jaar later finishte De Reus opnieuw als tweede, nu met Ido Baldwin. Waar de finaleplaats met Kibo Wix met vreugde werd ontvangen, zorgde de tweede plaats met de legendarische Ido Baldwin voor een bittere nasmaak. Tijdens de derde omloop rekende de toen elfvoudig kortebaanwinnaar immers af met Raindance Way, maar na bijloting kreeg de pupil van trainer Hans Bot en eigenaar Peter Aleman een tweede kans. Toen de twee kemphanen elkaar tijdens de finale opnieuw troffen, was dit keer Raindance Way de bovenliggende partij.

Aderlating

Lino Hawai was de sterke winnaar van de editie van 2003. Zijn trainer en pikeur Aad Pools liet zich na de koers zelfs ontvallen dat de toen vijfjarige Duitse ruin de beste sprinter was die hij ooit op stal had gehad. Nadeel van deze zege was wel dat de regerend kampioen van Nederland te maken kreeg met een starthandicap. Het leek voor Lino Hawai niets uit te maken. Twee weken na Den Ilp finishte hij als tweede in Amsterdam-Noord. Later dat seizoen volgden zeges in Warmond en Hoorn en finaleplaatsen in Beverwijk en Lisse.

John de Leeuw, hier met Hot Water, won twee keer in Den Ilp. (Foto: Ellen Sassen en Marco Verstraaten, www.sassen-verstraaten.nl)

Nadat Den Ilp in 2004 een jaartje oversloeg, keerde de koers in 2005 nog één keer terug op de kalender. Winnaar werd Hot Water, de beresterke ruin uit de stallen van Patrick de Haan. Tijdens de finale rekende hij, net zoals in Wognum, af met Porsto R. Opvallend was dat Hot Water tijdens deze zeges niet werd gereden door vaste pikeur Ruud Pools, maar door respectievelijk Robin Bakker en John de Leeuw. Later dat seizoen won Pools met Hot Water in Sassenheim en Zandvoort en finishte als tweede in Beverwijk.

Een jaar later stond Den Ilp op de voorlopige kortebaankalender, maar kreeg de organisatie het niet voor elkaar om de koers daadwerkelijk door te laten gaan. Een aderlating, want de koers in het schilderachtige Den Ilp behoorde traditioneel tot de mooiste locaties in het circuit.

1998 Igor van Schebo Cees Imming
1999 Quick Mail Huib van den Heuvel
2000 Apache Ruud Pools
2001 Raindance Way Ad Suykerbuyk
2002 Raindance Way John de Leeuw
2003 Lino Hawai Aad Pools
(geen kortebaan in 2004)
2005 Hot Water John de Leeuw

(Foto boven: Ellen Sassen en Marco Verstraaten, www.sassen-verstraaten.nl)
¹= Draf en Rensport

Niet Apache leek de koers te gaan winnen in Den Ilp, maar zijn debuterende stalgenoot Braque Mourotais

TipCompetitie

Ben je een echte kortebaankenner of houd je van een gokje? Doe dan mee met de TipCompetitie!

Word vriend of meer

Vanaf € 10,- per jaar houd je Kortebaandraverijen.nl online en krijg je meerdere extra's.