De vergeten kortebaan (deel 16): Noordwijk

15 maart 2018 09:14

In 2018 is het kortebaancircus te gast in 27 verschillende kortebaanplaatsen. De afgelopen decennia werd er echter in ruim honderd verschillende dorpen en steden gekoerst. In de rubriek ‘De vergeten kortebaan’ duiken we de historie in en gaan op zoek naar de plekken waar ooit de beste sprinters van Nederland door de straten denderden. In deel 16: Noordwijk.

Wie op de Koningin Wilhelminaboulevard in Noordwijk op zoek gaat naar sporen van ooit verreden kortebaandraverijen zal deze zeker vinden. Ook al werd de laatste kortebaan van Noordwijk dik vijf jaar geleden afgewerkt; voor het Italiaanse restaurant ‘Fratelli’ staan op de randen van de stoep nog altijd de afstanden gekalkt waar de mannen van het startvak hun startlichten ooit neer plantten. Mocht er in Noordwijk ooit een clubje mensen zijn die de draad weer oppakt en het aandurft om deze prachtige koers weer op de kalender te zetten; ze weten in elk geval waar ze het startvak moeten neerleggen.

Na de editie van 2012 ging de organisatie in Noordwijk ter ziele, maar zonder Ad van Zanten was dat al eerder gebeurd. “In 2000 bestond er in Noordwijk op papier een bestuur, maar ik ontdekte zo’n twee maanden van te voren dat er niets was geregeld”, kijkt het erelid van de Kortebaanbond terug. “Ik heb toen met verschillende mensen de schouders eronder gezet, met name Nico Meeuwenoord van de gelijknamige manege in Noordwijk en Willem van der Meer, eigenaar van diverse dravers, en binnen vijf weken de koers alsnog georganiseerd met een budget van tweeëndertigduizend en vijfhonderd euro. Ik had weliswaar de nodige ervaring met het organiseren van de kortebaan in Zandvoort, maar we hadden die middag mazzel dat bijvoorbeeld het weer mee zat. Ik moest er niet aan denken dat een mooie kortebaan, op zo’n prachtige locatie met de zee en het strand om de hoek, verloren zou gaan.”

Zijden draadje

In 2004 hing het doorgaan van de koers ook aan een zijden draadje, maar dat lag niet aan bestuurlijk falen. De wind leek die middag een serieuze spelbreker te worden. “De hekken langs de baan waaiden ’s ochtends tegen de vlakte. We hebben toen constant contact gehad met het KNMI en pas om kwart voor twaalf beslist dat de koers definitief doorging. Gelukkig hadden de heren van het KNMI het bij het rechte eind en kon er gewoon en zonder problemen worden gekoerst. De start was uiteindelijk om half drie ’s middags.”

Na enkele edities deed Van Zanten, die tussen 1994 en 2007 ook actief was als secretaris van de Kortebaanbond,  weer een stap terug. “Ons bestuur was slechts een tussenstation. Gezien de leeftijd van de bestuursleden werd het tijd voor een jongere generatie. Ik heb hen nog enige tijd met advies bijgestaan. Helaas hebben ze het niet langer vol kunnen houden dan tot 2012.”

Thuis op de boulevard

Ruud Pools voelde zich het meest thuis op de boulevard. Geen enkele pikeur won vaker in Noordwijk dan hij. Zijn eerste zege boekte hij in 1992, de eerste editie van Noordwijk na een pauze van 28 jaar. Pools won met de destijds debuterende Follow Me, die met een winnende uitbetaling van 61 tegen één voor een flinke verrassing zorgde. In 1995 volgde een gedenkwaardige zege met Speedy Jace. Zijn trainer en oorspronkelijke pikeur Jacques Geluk zat met een zware voetblessure thuis en diens vervanger Cees Vergay had geen klik met de bliksemsnelle Amerikaan. Pools werd opgetrommeld en een legendarische combinatie was geboren. Ondanks zijn starthandicap van tien meter verslond Speedy Jace zijn tegenstanders met huid en haar en draafde onbedreigd naar de bloemen.

Zijn derde zege boekte hij met Tucktittua uit de stallen van zijn toenmalige werkgever Hugo Langeweg. Zijn vierde overwinning, met Deliberate Dust, was één van de gemakkelijkste die Pools ooit boekte. Met drie galopperende tegenstanders en een stilstaand nummer in de halve finale -Lino Hawai werd door zijn trainer Aad Pools op advies van de dierenarts teruggetrokken- hoefde de Zweed bijna de gehele middag enkel dravend de finish te bereiken om een omloop verder te geraken. Dat Deliberate Dust veel meer in zijn mars had dan hij in Noordwijk hoefde te laten zien, bewees hij een jaar later met overwinningen in Warmond, Stompwijk, Nootdorp en tijdens het Nederlands kampioenschap in Hillegom.

Met zes overwinningen is Ruud Pools de meest succesvolle pikeur in Noordwijk. Hier stuurt hij in 2004 Deliberate Dust naar zijn eerste kortebaanzege. Links Sammy Jo A met Rob de Vlieger. (Foto: Archief NDR)

Zege nummer vijf volgde een jaar later met Dr. Snuggels. De pupil van eigenaartrainer Peter Pijning was een uitmuntende sprinter, maar liet zijn achterban door galoppades vaak in de steek. In Noordwijk bewees hij door Tantiffy Oostland tijdens de finale te verslaan uit het juiste hout gesneden te zijn. Zijn zesde en laatste zege boekte Pools met Yankee Attack, wat voor het karakterpaard zijn eerste zege in deze discipline betekende.

Familie de Vlieger

Jan van Leeuwen volgt met vier overwinningen op gepaste afstand. In 1951 won hij in Noordwijk met Miss A door tijdens de finale de destijds vierjarige O Marijke te verslaan. Slechts een dag later draaide O Marijke in Zaandam de rollen om en won zo haar eerste van in totaal 24 kortebanen. Ook in 1952 was Miss A de sterkste in Noordwijk. Het betekende haar twintigste en laatste zege. In 1960 kwam Van Leeuwen opnieuw met een sprintkanon in actie: Wala. De kleine merrie won tijdens haar loopbaan achttien kortebanen, waarvan twee in Noordwijk.

Jan de Vlieger deed tussen 1946 en 1952 verwoede pogingen om met zijn Allouez op de erelijst terecht te komen, maar verder dan twee tweede plaatsen (in 1949 en 1950) kwam hij niet. In 1964 lukte het De Vlieger dan toch eindelijk om in Noordwijk te zegevieren. Met Sammy Mars boekte hij zijn laatste overwinning op de kortebaan na een lange en bijzonder succesvolle loopbaan. 29 jaar later stond er opnieuw een De Vlieger op de hoogste trede van het ereschavot. Rob de Vlieger, verre familie van Jan de Vlieger, won de editie van 1993 met Enjoy Buitenzorg. Een jaar later sloeg hij weer toe; dit keer met Galant Quick.

Succes

Waar Jan de Vlieger zijn laatste zege boekte in Noordwijk begon Jan van Dooyeweerd in de badplaats juist gewend te raken aan winnen. In 1956 boekte hij in ’t Zand met Quirinus zijn eerste kortebaanoverwinning die amper een jaar later in Noordwijk een vervolg kreeg met een tweede overwinning. In 1963 was Van Dooyeweerd opnieuw de sterkste in Noordwijk toen hij tijdens de finale tweevoudig winnares Wala met Youthful Nora Spencer naar de tweede plaats verwees. Zoon Jan van Dooyeweerd jr. boekte dik dertig jaar later ook successen in de badplaats. In 1998 won hij niet, maar reed hij wel Josie Speed en Jade Groenhof naar de halve finale. Josie Speed won een jaar later alsnog, maar dit keer met Huib van den Heuvel op de sulky. De eerder besproken Yankee Attack bezorgde Van Dooyeweerd in 2011 nieuw succes.

Aad Pools kroonde zich drie keer tot winnaar in Noordwijk. In 2003 met Adonis Guard (foto links), in 2006 met United Kievitshof en in 2012 met Black Beauty Venus (foto rechts). (Foto’s: Archief NDR en Nico Visser)

De naam van Aad Pools is vrijwel op elke erelijst van een kortebaan terug te vinden, maar in Noordwijk duurde het even voordat hij wist te winnen. Pas tijdens de twaalfde editie na de doorstart in 1992 won ‘mister kortebaan’ voor de eerste keer. Dat deed hij met Adonis Guard, de even wispelturige als snelle lieveling van de familie Pools. In 2006 was het opnieuw raak, dit keer met de destijds vierjarige United Kievitshof. Ook het slotakkoord was voor Pools toen hij in 2012 met Black Beauty Venus de -achteraf- laatste kortebaan van Noordwijk won.

De erelijst

1946 Dutch Hanover Luut Ensing
1947 Fiat V S.van Voorst
1948 Dutch Hanover Luut Ensing
1949 Excellentie Brewer Hans ten Hagen
1950 Lycurgus Jan Vergay
1951 Miss A Jan van Leeuwen
1952 Miss A Jan van Leeuwen
1953 Ooststar Frits Bosveld
(geen kortebaan in 1954)
1955 Surprise G Nol Heskes
1956 Thea Cornelia Guus Knijnenburg
1957 Quirinus Jan van Dooyeweerd
1958 Rita BH Jacob Haan
(geen kortebaan in 1959)
1960 Wala Jan van Leeuwen
1961 Wala Jan van Leeuwen
1962 Zephyr Magowan Guus Knijnenburg
1963 Youthful Nora Spencer Jan van Dooyeweerd
1964 Sammy Mars Jan de Vlieger
(geen kortebaan tussen 1965 en 1991)
1992 Follow Me Ruud Pools
1993 Enjoy Buitenzorg Rob de Vlieger
1994 Galant Quick Rob de Vlieger
1995 Speedy Jace Ruud Pools
1996 Chapman Frank Crebas
1997 Larry Bird Huib van den Heuvel
1998 Tuckittua Ruud Pools
1999 Josie Speed Huib van den Heuvel
2000 Sharp Witted Huib van den Heuvel
2001 Mister Diamond Lindsey Pegram
2002 Millions Ahead Jolanda van Strien
2003 Adonis Guard Aad Pools
2004 Deliberate Dust Ruud Pools
2005 Dr. Snuggels Ruud Pools
2006 United Kievitshof Aad Pools
2007 Ulliano Way John Dekker
2008 Wannabelikechanna Frans van der Blonk
2009 Yke Starlake Lindsey Pegram
2010 Tarzan Weber Caroline Aalbers
2011 Yankee Attack Ruud Pools
2012 Black Beauty Venus Aad Pools

Foto boven: Nico Visser

TipCompetitie

Ben je een echte kortebaankenner of houd je van een gokje? Doe dan mee met de TipCompetitie!

Word vriend of meer

Vanaf € 10,- per jaar houd je Kortebaandraverijen.nl online en krijg je meerdere extra's.