De vergeten kortebaan (deel 14): Sprinten in Overijssel

15 februari 2018 16:09

In 2018 is het kortebaancircus te gast in 27 verschillende kortebaanplaatsen. De afgelopen decennia werd er echter in ruim honderd verschillende dorpen en steden gekoerst. In de rubriek ‘De vergeten kortebaan’ duiken we de historie in en gaan op zoek naar de plekken waar ooit de beste sprinters van Nederland door de straten denderden. In deel 14: Sprinten in Overijssel.

Kortebanen is bij uitstek een discipline van de drafsport die zich voornamelijk in het westen en noordwesten van Nederland afspeelt; in het oosten is de sport bij velen (nog) onbekend. De organisatie van Vroomshoop probeert daar verandering in te brengen. Sinds de geslaagde eerste editie in 2015 wordt er op de Hammerweg iets moois opgebouwd. Barbert gaf de eerste twee edities kleur, terwijl Columbine Lep vorig jaar haar eerste kortebaan won. Hoewel de eerste drie edities qua totalisatoromzet niet helemaal meevielen, groeit de publieke belangstelling gestaag.

23 Jaar voor de eerste koers in Vroomshoop werd er voor het laatst gekoerst in Overijssel. In Enschede, waar vrijwel alle kortebaantrainers van dat moment aanwezig waren, won Diamond Tonka met Manus Bouwhuis op de sulky zijn tweede kortebaan. Eerder was de ruin de sterkste geweest in Warmond. Daarna volgden overwinningen in Voorschoten, Santpoort en Hillegom. Diamond Tonka stak in 1992 met kop en schouders boven de concurrentie uit. In zijn vijftien starts dat seizoen wist hij zich maar liefst twaalf keer te plaatsen, wat een seizoenwinsom opleverde van dik dertigduizend gulden. Mede dankzij de dadendrang van Diamond Tonka sleepte Manus Bouwhuis zijn eerste pikeurstitel op de kortebaan binnen, een kunstje dat hij een jaar later wist te herhalen.

Vroomshoop blies in 2015 het kortebanen in Overijssel nieuw leven in. Harry Pools won voor Stal de Groningers met Barbert.

Pechvogel

Tegenstander tijdens de finale in Enschede was Fatal Action, één van de grootste pechvogels die in de jaren ’90 op de kortebaan in actie kwam. Een jaar eerder liep ze als driejarige een dijk van een koers in Beverwijk totdat het noodlot toesloeg. Nadat ze tijdens de vierde omloop met speels gemak op voorsprong was gekomen tegen de latere winnaar Betram Rodney, kwam ze tijdens de tweede rit op volle snelheid in botsing met een toeschouwer, die zich tijdens het oversteken volledig liet verrassen. Het slachtoffer werd per ambulance afgevoerd en Fatal Action was haar goede vorm in één keer kwijt en werd roemloos derde. In 1992 en 1993 kwam ze nog regelmatig in actie op de kortebaan en haalde zelfs zeven keer een finale. Helaas wist ze er geen één te winnen.

Ondanks dat de koers voorspoedig verliep en mooie sport opleverde, bleef het bij die ene kortebaan in Enschede. Dat gold 32 jaar eerder ook voor Holten, waar ze in 1960 een zogenaamde ‘uitnodigingskortebaan-prijzendraverij’ organiseerden. Vrijwel de gehele kortebaantop van dat seizoen gaf acte de presence, zodat Holten zestien uitstekende deelnemers aan de start kreeg. De koers werd gewonnen door Wala, de bliksemsnelle merrie van Jan van Leeuwen. De merrie draaide dat jaar het beste seizoen uit haar loopbaan, met naast Holten overwinningen in Purmerend, Warmond, Noordwijk, Medemblik en Lisse. In totaal zou ze tussen 1959 en 1963 negentien kortebanen winnen.

In Blokzijl leek men vlak na de Tweede Wereldoorlog een traditie van een jaarlijkse kortebaan op te gaan zetten, maar helaas bleef het bij twee edities. Guy Hanover won met Willem Geersen op de sulky de editie van 1947, terwijl Jan de Vlieger een jaar later de gevierde man was. Hij won ‘uiteraard’ met Allouez, de succesvolste kortebaner allertijden, en nam met Gonny D en Ju Ju ook de tweede en derde plaats in.

Sigaren

In 1936 werd er al eerder gekoerst in Blokzijl. Het betrof een draverij voor paarden die niet meer dan veertig gulden in één keer hadden gewonnen. Met andere woorden: eigenaren, trainers en pikeurs die op professioneel niveau actief waren in de drafsport, waren niet welkom. Paarden zonder winsom startten die middag vanaf 280 meter, paarden met winsom maar zonder overwinning kwamen vanaf 290 meter in actie, terwijl voormalig winnaars maar liefst twintig meter moesten geven aan de paarden zonder winsom. Na deze A-draverij volgde meestal een B-draverij, waarin alle paarden van de A-draverij nogmaals aan de start verschenen, met uitzondering van de winnaar.

Dit soort draverijen waren een kolfje naar de hand van J. van Gosliga, die met Welmoed de ene na de andere eerste prijs opstreek op deze kleine kortebanen. In totaal won Welmoed 26 van deze kortebanen, maar streek in vergelijking met ‘professionele’ kortebanen amper prijzengeld op. Guy Hanover kreeg voor zijn overwinning in 1947 achthonderd gulden uitgekeerd.

In Kampen werd tenslotte ook één gekoerst en wel over de Wilhelminastraat. Herold Mc G won de koers, vlak voor Allouez. De winnende pikeur Joop van Leeuwen verdiende hiermee een hele kist sigaren, een nu ondenkbare ereprijs in deze tijd met talloze gezondheidsgoeroe’s. De andere aanwezige pikeurs bleven overigens niet met lege handen achter. Zij kregen als premie een doos met sigaren mee naar huis.

Blokzijl
1936 Welmoed J. van Gosliga
(B-draverij) Hea J. Donker
(geen kortebaan tussen 1937 en 1946)
1947 Guy Hanover Willem Geersen
1948 Allouez Jan de Vlieger
Enschede
1992 Diamond Tonka Manus Bouwhuis
Holten
1960 Wala Jan van Leeuwen
Kampen
1947 Herold Mc G Joop van Leeuwen
Oldemarkt
1936 Welmoed J. van Gosliga
(B-draverij) Hea J. Donker
Vollenhove
1936 Marriet B. vd. Veen
(B-draverij) Hea J. Donker

 

Alle paarden van de A-draverij verschenen nogmaals aan de start, met uitzondering van de winnaar

TipCompetitie

Ben je een echte kortebaankenner of houd je van een gokje? Doe dan mee met de TipCompetitie!

Word vriend of meer

Vanaf € 10,- per jaar houd je Kortebaandraverijen.nl online en krijg je meerdere extra's.