De Top 100 der pikeurs: De nummers 60 tot en met 39

21 februari 2018 19:41

Vanaf 1932 wordt er gekoerst onder de vlag van de Kortebaanbond. Sinds de oprichting van dit overkoepelende orgaan werden er ruim 2100 kortebanen verreden. Welke pikeur won er de meeste? In de rubriek ‘de Top 100 der pikeurs’ kijken we terug op 86 jaar kortebaanhistorie en beantwoorden we deze vraag. In deel 3 de nummers 60 tot en met 39, de pikeurs met zeven tot veertien overwinningen.

In dit gedeelte van de ranglijst blijkt dat het beoefenen van de drafsport vaak een ‘familiekwaaltje’ is waar maar moeilijk vanaf te komen is. Zo neemt de familie Knijnenburg drie posities in in de Top 100. De jongste, Guus Knijnenburg, staat in de top van de ranglijst, maar zijn vader Jaap Knijnenburg (nr. 55) en diens broer Flip (nr. 48) zijn in deze regionen terug te vinden. Flip stond bekend als de trainer en Jaap als de pikeur die zijn paarden reed. Maar toch won Flip vaker op de kortebaan dan zijn broer. Met name Flip was ook erg bedreven in het fokken met paarden. Zo won Jaap met Prinzess Bertha en Senator Brewer, de ‘opa en oma’ van de legendarische O Marijke.

Ook de familie De Leeuw staat drie keer in de Top 100 genoteerd. John de Leeuw komt door zijn hoge positie voorlopig nog niet aan bod, maar Cees de Leeuw (nr. 44) bekleedt een positie vlak achter zijn vader Jan. Begin jaren ’90 timmerde hij hard aan de weg en kroop steeds dichter naar de top van het vaderlandse trainersgilde, totdat hij in 1994 naar Duitsland verkaste. Hoewel hij zich niet meer met het sprintwerk over driehonderd meter bezighield, stond hij wel aan de wieg van het succes van Lino Hawai, die via De Leeuw in 2002 zijn debuut maakte op de kortebaan. Na slechts één koers nam Aad Pools de toen vierjarige ruin over van De Leeuw en groeide Lino Hawai uit tot één van de beste sprinters die Pools ooit op stal heeft gehad.

Zo stond de drafsport er zo’n dertig jaar geleden voor. Jan de Leeuw geflankeerd door Olympisch schaatskampioen Kees Verkerk, Tour de France-winnaar Jan Janssen en Europacupwinnaar Willem van Hanegem. (Foto: Archief NDR)

Jan de Leeuw (nr. 40) begon als een een eigenaartrainer en ontwikkelde zich daarna tot een trainer met tientallen boxen op zijn entrainement. Zijn focus lag niet op de kortebaan, maar zo nu en dan boekte hij mooie successen. Zoals met Nathan Olivier, die in 1982 ondanks een starhandicap van twintig meter de kortebaan van Schagen won. Het was de laatste keer dat een deelnemer met zo’n enorme achterstand bij de start een kortebaan wist te winnen.

Razzia

Net zoals veel pikeurs en trainers die in deze lijst staan genoteerd, kreeg ook Jan de Leeuw te maken met de gruwelijkheden die tussen 1940 en 1945 in Nederland plaatsvonden. Jonge mannen werden destijds door de Duitse bezetter ingezet op het front of in de fabrieken. De Leeuw wist de dans miraculeus te ontspringen. Tijdens een langebaanmeeting in Alkmaar begonnen de Duitsers een razzia. De Leeuw zat in de val, maar verzon een list. Hij vroeg en kreeg medewerking van de trainer en pikeur Van Twisk, trok zijn kleding aan en zette diens cap op, sprong op de sulky en reed kalm langs de schreeuwende Duitsers zijn vrijheid tegemoet.

Ook Martin Vergay (nr. 52) wendde ternauwernood een reis naar het oosten af. De voormalig meesterknecht van de legendarische Willem Geersen, uiterst succesvol met een kleine tweeduizend overwinningen op de langebaan waaronder vier Derby’s, smeerde zich in met een sterk blarentrekkend middel en wist de Duitsers wijs te maken dat de blaren op zijn lichaam het gevolg waren van een uiterst besmettelijke ziekte. De Duitsers namen geen risico en stuurden hem weg. Vergay mocht in Nederland blijven, maar de littekens op zijn lichaam bleven zijn hele leven zichtbaar.

Paplepel

Als de kleine neef van Jan de Vlieger kreeg ook Joop Ham (nr. 42) zijn liefde voor de drafsport met de paplepel ingegoten. In dienst van zijn oom maakte hij de gloriejaren van Allouez, de succesvolste kortebaner allertijden, van dichtbij mee. Ham draaide volop mee op het entrainement en behaalde mooie zeges met bijvoorbeeld Gonny D en Ju Ju, maar kreeg nooit een kans achter Allouez. Zijn mooiste overwinningen behaalde hij met Anton, een paard dat hij op aanraden van De Vlieger kocht van Jan van Dooyeweerd sr., die niet alleen drie kortebanen won, maar ook twee keer de Grote Prijs van Nederland en in 1967 het Kampioenschap van Nederland op zijn naam schreef.

En dan zijn we er nog niet! Wim van Buytene (nr. 39) volgde zijn vader Jan van Buytene op, die net zoals Martin Vergay in dienst was geweest bij Willem Geersen. Bert van Dooyeweerd (nr. 48) is een zoon van Jan van Dooyeweerd sr., één van de toptrainers die de gloriedagen van de drafsport in Nederland ten volle beleefde. Ook Jan Hart werd op jonge leeftijd door zijn vader en oom met het drafsportvirus besmet. Hij was zo’n 35 jaar op de kortebaan actief tot een hartverlamming hem op 51-jarige leeftijd noodlottig werd.

Wim van Buytene sloot onlangs zijn carrière als trainer en pikeur af.

Parijs

Ook voor Marten Siderius (nr. 55) was genetisch bepaald dat zijn toekomst in de drafsport lag. Toen zijn vader Abe Siderius na een ongeluk op de drafbaan niet in staat was om te koersen, regelde hij een rijdvergunning voor zijn veertienjarige zoon. Volgens de overlevering was Siderius zelfs al als elfjarige actief op de kortebaan. Eenmaal volwassen groeide het ontzag voor Siderius, die bekend stond als een attente en dwingende rijder, voor wie de paarden vlogen. Hij werd gevreesd door collega’s, die zich terugtrokken voor de koers als zij vernamen dat Siderius ook aan de start zou verschijnen. Dat noopte verschillende kortebaanbesturen er toe Siderius te belasten met een extra starthandicap van tien of zelfs vijftien meter, waardoor hij zich noodgedwongen toelegde op de langebaan. Het leverde hem in 1944 een verrassende overwinning op tijdens de Derby van dat jaar.

Genetisch bepaald of niet, verschillende pikeurs in deze lijst trokken hun eigen plan. Zoals Roel van Wieringen (nr. 55), die de adviezen van zijn vader in de wind sloeg en koos voor een loopbaan in de drafsport. Daarvoor liep (!) hij in 1916 zelfs helemaal naar Parijs, om daar zijn diensten aan te bieden aan zijn grote voorbeeld Charlie Mills. Na een half jaar kreeg hij ruzie en keerde te voet weer terug naar huis. Na enige omzwervingen kwam hij terecht op de baan van Alkmaar, waar hij het stalterrein deelde met Arie Tesselaar. In 1963 nam Tom Kooyman sr. het van hem over. Van Wieringen trainde tot zijn 88ste levensjaar paarden, tot een ongeluk een einde aan zijn leven maakte.

Eigenzinnige Bousie

Ook Emile Bousie (nr. 55) kan tot het peloton ‘eigenzinnigen’ worden gerekend. Als amateur tussen de profs, zoals hij dat zelf opmerkte, stond hij meer dan zijn mannetje en gaf tussen 1988 en 1999 kleur aan de kortebaan. Ritoverwinningen vierde hij in tegenstelling tot zijn collega’s uitbundig; na zijn overwinningen in ’t Zand met Yoyo Melodie in 1988 en 1989 belandden zijn helm en zweep zelfs in het water. In 1989 trakteerde hij de Stompwijkse jeugd op een flinke lading snoep, als dank voor de aanmoedigingen een jaar eerder. Figuren als Bousie geven de kortebaan een fraaie extra dimensie.

Tenslotte aandacht voor Jan Thijs de Jong (nr. 48, foto boven) en Christophe de Groote (nr. 55), die in 2010 allebei met succes aan hun loopbaan op de kortebaan begonnen. De Jong won de eerste slag en eiste het kampioenschap bij de leerlingpikeurs dat jaar op, maar een jaar later ging deze, mede door de dadendrang van krachtpatser Le Dream, met een straatlengte voorsprong naar De Groote. De Belg prolongeerde in 2012 zijn titel en boekte in 2014 met Iper Flying in Enkhuizen zijn voorlopig laatste zege op de kortebaan. De Jong won recenter zijn vooralsnog laatste kortebaan: in 2016 in Stompwijk met Tamburini.

De lijst

39. Wim van Buytene (1986-2015)
(Titus van Echten, My Twain 4x, Adam’s Bomb, Kaizarda Laurelton 3x, Yfrie Beemd, Zam Avon, Amigo Toscana, Howings Kumpel 2x)
14 Jan Thijs de Jong (2010-2016)
(Ulliano Way 3x, Yke Starlake, Attila, Yankee Attack 2x, Tamburini 2x, Elma Alki)
10
40. Jan de Leeuw (1966-1990)
(Woudsnip S, Brunhilde N 2x, Cereal Spencer 3x, Nathan Olivier 2x, Van Hans Alve 4x, Duc van de Lente)
13 Flip Knijnenburg (1937-1960)
(Fanfare 2x, Zonnestraal 3x, Dictator Spears 2x, William Hanover K, Youngstar 2x)
10
Cees Swart (1960-1970)
(Ureka, Un Gamin 2x, Barrelina 2x, Zelos van Vredenhof 6x, Florentine, Freule)
13 52. Martin Vergay (1947-1981)
(Klazina Axkit 2x, Jim Wilkes, Mountenier, Karel Pluto, Over Again, Bea, Zevenklapper, Susy Bloemenlust)
 9
42. Frits Bosveld (1935-1954)
(Wilhelm, Johanna M, Zoo Doorlooper 2x, Sister Bond, King Spencer, Ooststar 6x) 
12 53. Jan Hart (1954-1981)
(Louis FH, Marry Simons, Rudi Trothan, Blido, Calumet V, Jaap Eden, Gitte Norton, Sultana Norton)
 8
Joop Ham (1946-1965)
(Gonny D 3x, Ju Ju 3x, Nanda O 2x, Queen Bess, Anton 3x)
12 H. de Vries (1934-1935)
(Rolls Royd 5x, Frances May, Lady Bond 2x)
 8
44. C. Bosch (1932-1938)
(Martinus 10x, Aafje Scott)
11 55. Emile Bousie (1988-1999)
(Yoyo Melodie 4x, Cheetah Arlo, Faith Princess, Katinkaadamstel)
 7
K.Kramer (1937-1961)
(IJlbode 4x, Baronesse, Bon Spirit, Claudy Scott, Johannes, Evening Star, Radbout 2x)
11 Christophe de Groote (2010-2014)
(Gilbert C.R. 2x, Le Dream 3x, Pacha de la Frette, Iper Flying)
 7
Pier Kramer (1935-1947)
(Windekind 3x, Alruna Scott 3x, Edda 2x, Kriemhilde 2x, Geradin)
11 Jaap Knijnenburg (1932-1937)
(Prinzess Bertha, Fanfare 4x, Senator Brewer 2x)
 7
Cees de Leeuw (1973-1989)
(Helios CH 2x, Trea Westfrisia, Thidelo Dear, Ysland 5x, Bouquet Guapa, Adonis V)
11 N. van Leeuwen (1932-1939)
(Uniform 2x, Pieternel 2x, Sally Harvester, Rabenhaupt, Young Ooststar)
 7
48. Bert van Dooyeweerd (1979-1986)
(Rodney Fortuna 2x, Rosella W, Paarl D 2x, Stanley Norg 2x, Uniek Fortuna, Woodsong, Zaffra Voltary)
10 Marten Siderius (1933-1945)
(Vorst Wahnfried H, Nicky Henry, Ago Kan, Anzely, Allright 2x, Dictator)
 7
Jacob Haan (1956-1958)
(Rita BH 10x)
10 Roel van Wieringen (1933-1942)
(Grettchen H 2x, Xerxes 5x)
 7

Bousie trakteerde de Stompwijkse jeugd op een flinke lading snoep, als dank voor de aanmoedigingen een jaar eerder

TipCompetitie

Ben je een echte kortebaankenner of houd je van een gokje? Doe dan mee met de TipCompetitie!

Word vriend of meer

Vanaf € 10,- per jaar houd je Kortebaandraverijen.nl online en krijg je meerdere extra's.