Ton Zuidgeest: ‘Had best functionaris willen zijn’

5 juni 2018 12:30

Bij de paardensport gaat nagenoeg alle aandacht uit naar de paarden, de trainers en pikeurs. Logisch natuurlijk. Maar wat is een koers zonder publiek langs de baan? Helemaal niets! Daarom gaat de redactie van Kortebaandraverijen.nl op zoek naar de verhalen van de mensen achter de hekken. Wie zijn deze vaste volgers van de kortebaan en waarom staan ze daar? Wij zoeken het uit. In de tweede aflevering Ton Zuidgeest uit Stompwijk.

Hij is ongetwijfeld de man die op een kortebaanmiddag de meeste meters maakt langs het parcours. En hij lult met iedereen. Grote kans dat je wel eens een woordje met hem hebt gewisseld. Maar het gaat hem bovenal om de paardensport. Al zijn leven lang is Ton Zuidgeest verknocht aan de paarden. Hij mist dan ook bijna nooit een kortebaan.

Het gaat echter veel verder dan dat. De geboren Stompwijker blijkt al ruim 40 jaar eigenaar van drafpaarden. Nooit alleen, maar telkens met één of meerdere vrienden. Als kleine jongen ging hij vaak met kennissen uit het dorp mee naar drafcentrum Nootdorp en groeide er op die manier snel in. Later ging Zuidgeest op de bromfiets. Op twintigjarige leeftijd kocht hij samen met de gebroeders Hans en Kees-Jan Disseldorp zijn eerste paard. En ook nu nog is hij samen met hoefsmid en hobbytrainer Ed Voorham eigenaar van de tienjarige Franse draver Urbino Ludois.

Ton Zuidgeest haalt een rijpaard uit de stal bij Kees Roeling.

Zuidgeest vertelt met gepaste trots en ondersteund door een fotoalbum over zijn rijke paardenhistorie. Hij laat foto’s zien van een springconcours, waarbij hij als jonge ruiter vakkundig over een hindernis gaat. En natuurlijk op de sulky. “Want dat is het allermooiste, zelf je eigen paarden beleren en uitrijden”, aldus de enthousiaste Stompwijker, die met het paard Jeroen Vliethoeve ooit één gelegenheidskoers op Alkmaar reed en als zevende over de finish kwam. “Zeker na een hele dag werken was de omgang met paarden pure ontspanning voor mij.”

Noodlot

Werken doet de 64-jarige Zuidgeest echter niet meer. Tien jaar geleden sloeg voor hem het noodlot toe. “Ik werkte al veertig jaar in de kassen bij Duyvenstijn Freesia in Stompwijk. Bij het schoonmaken van de balenpers kwam ik met mijn arm in de machine. Na zestien operaties in twee jaar tijd werd ik volledig afgekeurd. Mijn arm is 4,5 centimeter ingekort en lam”, legt Zuidgeest uit. “Er zitten ijzeren pennen in, dus ik moet uitkijken dat ik mij niet stoot. Maar er valt mee te leven hoor”, zegt hij lachend.

Want wat niet verdwenen was, is het plezier dat hij beleeft aan de paarden. Zuidgeest heeft weliswaar geen kracht meer om zelf paarden in te spannen en uit te rijden, hij is er nog wel zeven dagen per week mee bezig. Op het terrein van het Stompwijkse Loon- en verhuurbedrijf van Kees Roeling, eveneens paardenman in hart en nieren, verleent Zuidgeest dagelijks hand en spandiensten bij het verzorgen van de vele paarden die daar gehuisvest zijn. Dit uiteraard voor zover zijn handicap dat toelaat.

“Elke ochtend start ik tussen acht uur en half negen met het naar buiten brengen van de paarden en het uitmesten van de stallen. Halverwege de ochtend wissel ik dan wat paarden om. En natuurlijk verzorg ik mijn eigen paard”, legt Zuidgeest uit. “Tussendoor drinken we regelmatig koffie. Er is hier altijd veel aanloop. Ik kom uiteraard ook voor de gezelligheid.”

Vrijwilliger

Dat Zuidgeest een druk baasje is moge duidelijk zijn als hij zijn middagprogramma uiteenzet. “Na het verzorgen van de paarden doe ik bijna dagelijks vrijwilligerswerk voor diverse verenigingen hier in het dorp. Als ze mij wat vragen, sta ik eigenlijk altijd klaar”, aldus Zuidgeest, die naast paardensportliefhebber ook nog fervent Feyenoord-supporter is. Ook hielp hij 25 jaar lang bij het organiseren van de ponykampen voor De Blesruiters en verzorgt daar al 34 jaar de kaartavonden.

Maar het mooiste vindt Zuidgeest de koersdagen. Allereerst natuurlijk met zijn eigen paard op de langebaan. “Dat begint al bij de voorbereidingen op stal en het klaarmaken voor de reis”, aldus de Stompwijker. “Voor ons is dit hobby. Wij doen bijna alles zelf. Rijk worden we er niet van. Ik heb in al die jaren een belang gehad in ongeveer dertig paarden. Daar zaten niet veel winnaars bij. Daarom koester ik die keren dat het wel lukte.” Om dit te onderstrepen toont Zuidgeest een ingelijste foto van Zagua du Bois gereden door pikeur Bert Mollema op Wolvega. “Dat was het eerste paard waarmee de broers Disseldorp en ik een zege boekten.”

Het meeste heeft Zuidgeest met de grasbaankoersen en de kortebaan. “Daar is het vaak gezelliger, er heerst een betere sfeer”, legt hij uit. “Ik maak graag met iedereen een praatje en vind het leuk als mensen wat te vertellen hebben. Dat is geen nieuwsgierigheid, maar gewoon spontaniteit.” Zuidgeest schroomt daarbij niet om ook wildvreemde mensen aan te spreken. “Sterker nog, ik zag Ton laatst in gesprek met een lantaarnpaal”, lacht vriend Ed Voorham die intussen aanschuift voor een bakkie koffie.

Triootje

Hoewel hij met alle vooraf verkregen koersinformatie best zijn voordeel zou kunnen doen, is Zuidgeest absoluut geen gokker. “Met een paar man spelen we wel eens een triootje, maar daar blijft het vaak bij. Het gaat mij echt om de sport en de gezelligheid.” Uiteraard is Stompwijk zijn favoriete kortebaan, maar hij reist ook met veel plezier af naar Roden. “Mijn vrouw Lenie gaat daar ook graag heen. We gaan dan al een dag van tevoren, bezoeken de jaarmarkt en overnachten in een hotel. Het is daar altijd goed toeven.”

Zuidgeest staat te boek als een kritische man, die zegt waar het op staat. Het gebeurt niet zelden dat de functionarissen van de NDR het moeten ontgelden. “Ik ben inderdaad heel kritisch”, stelt Zuidgeest. “Maar wel rechtvaardig. Ik ben groot voorstander van eerlijke sport. Als er dan wat mis gaat, mag er best wat van gezegd worden”, vervolgt hij zijn betoog. “Ik denk ook niet dat er bewust fouten worden gemaakt. Bovendien heb ik respect voor die functionarissen. Zonder hen is er geen koers mogelijk.”

Ton Zuidgeest naast zijn eigen Urbino Ludois.

De Stompwijker doet nog een opmerkelijke uitspraak. “Ik had ook best functionaris willen zijn. Dat lijkt mij wel leuk. Helaas is dat niet voor mij weggelegd. Met één arm is het lastig vlaggen”, wijst hij op zijn handicap. En dus moet de NDR het doen met de kritische kanttekeningen vanaf de zijlijn. En die zijn er genoeg. Zo is Zuidgeest nogal eens ontevreden over het verloop van een kortebaan. “De voortgang moet er wel in blijven, anders lopen de mensen weg. Wat dat betreft was de kortebaan van Duindigt geen reclame voor de kortebaansport. Ik vond het overigens geweldig dat Manon Pools die kortebaan won. Met Manon heb ik toch een speciale band.”

Bedenkingen

Maar Zuidgeest, die ook zoon Jan heeft warmgemaakt voor de sport, ziet ook positieve ontwikkelingen. “Die bingomolen vind ik een geschenk uit de hemel. Veel kortebaanvolgers hadden bedenkingen bij de wijze van loten. Dat nieuwe apparaat neemt alle schijn van manipuleren weg en draagt daarmee bij aan eerlijke sport”, legt hij uit. “Voorts zouden, wat mij betreft, de functionarissen meer moeten wisselen van positie. Dat houdt ze de hele middag scherp en voorkomt mogelijke fouten.”

Zuidgeest is blij dat het kortebaanseizoen weer van start is gegaan. Hij weet nog niet of de kortebaan van Schiermonnikoog in zijn schema past. Mogelijk heeft hij andere verplichtingen. De kortebaan van Zwanenburg gaat hij, zoals ieder jaar, zeker missen. Vaak blijft het daarbij voor wat betreft zijn absentie. Maar denk niet dat Zuidgeest het die dag zonder paarden moet stellen. Bij een jaarlijks evenement in Recreatiegebied Vlietland ziet hij als ringmeester dat weekend maar liefst 450 paarden aan zich voorbij komen. Alleen jij zult op 23 juni met iemand anders een praatje moeten maken.

Tekst Ruud de Groot

Als er wat misgaat, mag er best wat van gezegd worden

TipCompetitie

Ben je een echte kortebaankenner of houd je van een gokje? Doe dan mee met de TipCompetitie!

Word vriend of meer

Vanaf € 10,- per jaar houd je Kortebaandraverijen.nl online en krijg je meerdere extra's.